Tafelklok
Van schouwklok tot bureauklok
De tafelklok is de verzamelnaam voor alles wat vrij op een oppervlak staat. Binnen die groep lopen de vormen ver uiteen. De schouwklok is breed en laag, gemaakt om boven een haard te staan. De bureauklok is klein en smal, met een wijzerplaat die schuin omhoog kijkt. De kastklok is hoger en zwaarder, vaak met een gebogen kap en messing beslag.
Omdat een tafelklok van opzij zichtbaar is, krijgt de kast meer aandacht dan bij een wandklok. Zijruitjes, gedraaide pootjes en een doorgewerkte achterkant zijn er geen uitzondering. Bij klokkenshop.com staat die groep als aparte categorie.
Slagwerk op tafelhoogte
Veel tafelklokken slaan. Op tafelhoogte klinkt dat anders dan aan de muur, omdat het meubel als klankbodem meewerkt. Een klok op een massief dressoir klinkt voller dan dezelfde klok op een glazen plaat.
- Halfuurslag: een enkele slag op het halve uur, het aantal uren op het hele uur.
- Bimbam: twee tonen op het halve uur, herhaald op het hele uur.
- Westminster: de vier kwartieren met een oplopende melodie, gevolgd door de uurslag.
- Stilstand: een schuifje aan de zijkant of achterkant zet het slagwerk uit, meestal in twee standen.
Waar een tafelklok goed staat
Een tafelklok wil een vlakke, stabiele ondergrond. Een mechanisch exemplaar met slinger moet bovendien waterpas staan, anders slaat de slinger uit balans. Een viltje onder de voetjes voorkomt krassen en dempt de tik.
Warme lucht is de grootste stille vijand. Boven een radiator of vlak naast een houtkachel droogt een houten kast uit, waardoor fineer loslaat en lijmnaden openscheuren.
Antiek of nieuw
Wie een oudere tafelklok zoekt, komt terecht bij gebruikte exemplaren. Tweedehandsklokken.nl houdt daar een vaste categorie voor aan.
Veelgestelde vragen
Waarom slaat een tafelklok het halve uur maar een keer?
Dat is de eenvoudigste vorm van slagwerk: een slag markeert het halve uur, de uren worden geteld op het hele uur. Klokken met bimbam of Westminster maken op het halve uur een langere reeks.
Kan het slagwerk 's nachts uit?
Veel tafelklokken hebben een schuif of hendel die het slagwerk stilzet. Op nieuwere uurwerken zit soms een nachtstand die zelf tussen tien uur 's avonds en zeven uur 's ochtends zwijgt.