Mechanisch of quartz
Een mechanische koekoeksklok werkt met gewichten, kettingen, een slinger en houten fluitpijpen. Een quartzuitvoering heeft batterijen, een elektronisch geluid en meestal een slinger die alleen voor het oog meebeweegt. Beide heten koekoeksklok, maar het zijn twee verschillende apparaten.
| Mechanisch | Quartz | |
|---|---|---|
| Aandrijving | Gewichten aan kettingen | Batterijen |
| Roep | Twee houten fluitpijpen met blaasbalgjes | Opname of elektronische toon |
| Slinger | Regelt de gang | Beweegt mee, regelt niets |
| Nachtstand | Handmatige schuif, soms automatisch | Meestal automatisch met lichtsensor |
| Onderhoud | Periodiek reinigen en smeren | Batterijen vervangen |
| Plaatsing | Waterpas, vrije muur eronder | Vrijwel overal |
Het geluid
Het verschil valt vooral in het geluid op. Houten pijpjes klinken zacht en iets onzuiver, en elke klok klinkt net anders. Een elektronische roep is precies gelijk, keer op keer, en komt uit een luidsprekertje. Wie de klok vooral als klankobject ziet, kiest bijna altijd mechanisch.
Daar staat tegenover dat een quartzklok geen tik maakt, niet waterpas hoeft te hangen en zichzelf 's nachts stilhoudt. In een slaapkamer of een appartement met dunne muren weegt dat zwaar.
Onderhoud op langere termijn
- Een mechanisch werk vraagt periodiek onderhoud, met een gangbaar interval van vijf tot tien jaar voor een volledige revisie.
- De blaasbalgjes zijn van leer of papier en verharden na verloop van tijd; vervangen is een standaardklus.
- Bij een quartzwerk beperkt het onderhoud zich tot batterijen, al gaat het geluid na jaren wel achteruit.
- Voor beide geldt dat stof de grootste vijand is, zeker bij open snijwerk.
In het aanbod staan de twee gescheiden, bijvoorbeeld bij https://www.koekoeksklok.com/quartz/ tegenover de mechanische afdeling van dezelfde winkel.